- కొంప ముంచుతున్న దూరం
- అల్లాడుతున్న సామాన్యులు
- భారమైన ప్రయాణాలు
- దెబ్బతింటున్న ఆరోగ్యం
- మారాల్సిన విధానాలు
సహనం వందే, హైదరాబాద్:
ఇల్లు కొంటే జీవితంలో సగం టెన్షన్లు తీరిపోతాయనే భ్రమలో సామాన్యులు బతుకుతున్నారు. కానీ ఆ ఇల్లు ఉద్యోగానికి దూరంగా ఉండి, రోజూ గంటల తరబడి ట్రాఫిక్లో ఇరుక్కుపోయి, పెట్రోల్ ఖర్చులు తడిసి మోపెడైతే ఆ తర్వాత ఆ ఇల్లు నరకం చూపిస్తుందనే నిజం ఎవరికీ అర్ధం కావడం లేదు. కేవలం కాంక్రీట్ గోడల ఖర్చు చూస్తే సరిపోదు కానీ మన జీవితం మొత్తాన్ని ప్రభావితం చేసే ఒక పెద్ద పర్యావరణ వ్యవస్థ ఇల్లు అని ఎవరూ గమనించడం లేదు.
గృహ సంక్షోభం వెనుక అసలు నిజాలు
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఎక్కడ చూసినా ఇళ్ల ధరల మంట సామాన్యులను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తోంది. హ్యాబిటాట్ ఫర్ హ్యుమానిటీ ఇంటర్నేషనల్, డైలాగ్ సంస్థలు నిర్వహించిన ప్రత్యేక అధ్యయనంలో దిమ్మతిరిగే నిజాలు బయటపడ్డాయి. ప్రపంచంలో ప్రతి ముగ్గురిలో ఒకరు సరైన వసతి లేక అల్లాడిపోతున్నారని తేలింది. కేవలం ఇళ్ల ధరలు తగ్గిపోతే సరిపోదు కానీ ఆ ఇల్లు ఉన్న చోటు నుంచి హాస్పిటల్స్ ఎంత దూరంలో ఉన్నాయి, పిల్లల స్కూల్స్ అక్కడికి దగ్గరగా ఉన్నాయా అనే విషయాలు బడ్జెట్ను శాసిస్తాయి.
రవాణా ఖర్చులతో తడిసి మోపెడు
హైదరాబాదులో ఒక సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజనీర్ తన అనుభవంతో ఈ విషయాన్ని చాలా చక్కగా వివరించారు. అద్దె ఇల్లు తీసుకోవడమా లేక కారు కొనుక్కోవడమా అనే నిర్ణయాలు ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉంటాయని ఆయన చెప్పారు. తక్కువ అద్దె వస్తుందని నగరానికి దూరంగా ఇల్లు తీసుకుంటే రోజువారీ ప్రయాణ ఖర్చులు, కారు మెయింటెనెన్స్ తడిసి మోపెడవుతాయి. నెలాఖరుకు చేతిలో చిల్లిగవ్వ కూడా మిగలదు. ఇల్లు, రవాణా, ఆరోగ్యం అనేవి వేర్వేరు కాదని అన్నీ ఒకే వ్యవస్థ కింద వస్తాయని గుర్తించాలి.
మారుతున్న ఆలోచనలు…
మనుషులు ఎప్పుడూ ఒకేలా ఉండరని హ్యాబిటాట్ సంస్థ తేల్చిచెప్పింది. కొందరు కష్టపడి తమ గుడిసెను పక్కా ఇల్లుగా మార్చుకుంటారు. మరికొందరు తాత్కాలిక సాయం కోరుకుంటారు. ఇంకొందరు సోషల్ హౌసింగ్పై ఆధారపడతారు. మనిషి జీవితంలో ఈ దశలు మారుతుంటాయి కాబట్టి పాలసీలు కూడా మారాలని గ్లోబల్ హౌసింగ్ కంటిన్యూయం చెబుతోంది. సమస్య వచ్చిన తర్వాత స్పందించడం కంటే ముందే జాగ్రత్త పడటం ముఖ్యం. అమెరికాలో జరిగిన పరిశోధనల్లో ఒకసారి ఇల్లు కోల్పోయి రోడ్డున పడిన కుటుంబాలు మళ్లీ కోలుకోవడం చాలా కష్టమని తేలింది. ఆ పతనాన్ని ముందే ఆపితే సామాజిక ఖర్చులు చాలావరకు తగ్గిపోతాయి.
ప్రపంచ నగరాల అద్భుతమైన మార్పులు
కొలంబియా రాజధాని బొగోటా నగరం ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను మార్చడానికి అందరికీ అందుబాటులో ఉండే పబ్లిక్ స్పేసులు, పార్కుల మీద దృష్టి పెట్టింది. బ్రెజిల్లోని కురిటిబా నగరమైతే ప్రజా రవాణాను సివిక్ ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్గా మార్చింది. మెక్సికో నగరంలో ఒక చిన్న కాలనీలో ఇళ్లకు రంగులు వేయడం ద్వారా ప్రజల్లో ఆత్మగౌరవాన్ని పెంచి పిల్లల సంరక్షణ కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేసుకునేలా ప్రేరేపించారు. జపాన్ రాజధాని టోక్యో నగరం ఇళ్ల నిర్మాణాలు ఆగిపోకుండా చూస్తూనే కాలానికి తగినట్లుగా నగరాలు ఎలా మారవచ్చో నిరూపించింది. లాటిన్ అమెరికాలో పేద కుటుంబాల ఇళ్లలో ఉన్న మట్టి నేలను సిమెంట్లుగా మార్చడం వల్ల పిల్లల ఆరోగ్యం మెరుగైంది. కెన్యా దేశంలో కిటికీలకు మెష్లు అమర్చడం, పైకప్పులకు ఇన్సులేషన్ చేయడం ద్వారా ప్రాణాంతకమైన మలేరియా వ్యాధిని పెద్ద ఎత్తున తగ్గించగలిగారు.
మిక్స్డ్-ఇన్కమ్ కమ్యూనిటీల అవసరం…
డెన్సిటీ ఒక్కటే ముఖ్యం కాదని అక్కడ ప్రజలకు లభించే అవకాశాలు ముఖ్యం అని నిపుణులు చెబుతున్నారు. గతంలో నగరాలు అన్ని వర్గాల ప్రజలు కలిసి జీవించేలా ఉండేవి. కాలక్రమేణా ధనవంతులు ఒకచోట, పేదలు నగరానికి దూరంగా మరోచోట ఉండేలా నివాసాలను మార్చుకున్నారు. దీనివల్ల ఆర్థిక పురోగతి దెబ్బతింటోంది. మిక్స్డ్-ఇన్కమ్ కమ్యూనిటీలను సృష్టించడం ఇప్పుడు అవసరం. ప్రభుత్వాలే కట్టాలనుకోవడం సరికాదు. ప్రభుత్వాల పని ఇళ్లు కట్టడం కాదు కానీ రోడ్లు వేయడం, రవాణా వ్యవస్థను అనుసంధానించడం, పారదర్శకమైన భూవినియోగ విధానాలను తీసుకురావడం ప్రభుత్వాల బాధ్యత.
