- రిజర్వేషన్ల కోసం మరాఠాల ఉద్యమం
- ఆజాద్ మైదాన్లో జరంగే నిరాహార దీక్ష
- ఎస్ఈబీసీ హోదా… 10 శాతం రిజర్వేషన్
- ఓబీసీ వర్గాలతో ఘర్షణ.. కుల సమీకరణాలు
- సుప్రీంకోర్టు సవాళ్లు.. చట్టబద్ధతపై సందేహాలు
సహనం వందే, ముంబై:
మహారాష్ట్రలో మరాఠా రిజర్వేషన్ ఉద్యమం మరోసారి ఉద్ధృతమైంది. మరాఠా కోటా కోసం పోరాడుతున్న నాయకుడు మనోజ్ జరంగే ముంబైలోని ఆజాద్ మైదాన్లో నిరవధిక నిరాహార దీక్షను కొనసాగిస్తున్నారు. మరాఠా సామాజిక వర్గానికి సామాజిక, విద్యాపరమైన వెనుకబాటు తనం (ఎస్ఈబీసీ) హోదా కల్పించి, విద్య, ఉద్యోగాలలో 10 శాతం రిజర్వేషన్ కల్పించాలని ఆయన డిమాండ్ చేస్తున్నారు. ఈ దీక్షకు వేలాది మంది మరాఠాలు, రైతులు, యువత మద్దతుగా కదులుతున్నారు. జరంగే ఆరోగ్యం క్షీణిస్తున్నప్పటికీ, పోరాటం నుంచి వెనక్కి తగ్గేది లేదని స్పష్టం చేశారు. ఈ ఉద్యమం మహారాష్ట్ర రాజకీయాలను కుదిపేస్తోంది, సంకీర్ణ ప్రభుత్వంపై తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచుతోంది.
ఓబీసీ వర్గాలతో ఘర్షణ.. కుల సమీకరణాలు
మరాఠా సామాజిక వర్గం ప్రస్తుతం మహారాష్ట్రలో సామాజిక, విద్యాపరమైన వెనుకబాటు తనం (ఎస్ఈబీసీ) కేటగిరీ కింద గుర్తింపబడింది. 2024లో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆమోదించిన చట్టం ద్వారా మరాఠాలకు విద్య, ఉద్యోగాల్లో 10 శాతం రిజర్వేషన్ కల్పించారు. అయితే, మరాఠా కులంలోని కొందరు కున్బీ అనే ఉపకులంగా గుర్తింపబడి, ఇప్పటికే ఇతర వెనుకబడిన తరగతుల (ఓబీసీ) కేటగిరీ కింద రిజర్వేషన్ పొందుతున్నారు. మరాఠా, కున్బీలు ఒకే కులంగా గుర్తించాలని జరంగే డిమాండ్ చేస్తున్నారు, దీనివల్ల మరాఠాలందరూ ఓబీసీ కోటాలో రిజర్వేషన్ పొందే అవకాశం ఉంటుంది. ఈ డిమాండ్ ఓబీసీ సామాజిక వర్గాల నుంచి తీవ్ర వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంటోంది, ఇది కులాల మధ్య ఘర్షణకు దారితీస్తోంది.
రాజకీయ సమీకరణాల్లో మార్పు…
మరాఠాలు మహారాష్ట్ర జనాభాలో సుమారు 30 శాతం ఉంటారని అంచనా. రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో వారి ప్రభావం అపారం. గత 60 ఏళ్లలో మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రుల్లో 12 మంది మరాఠాలే. ఈ నేపథ్యంలో, జరంగే ఉద్యమం సంకీర్ణ ప్రభుత్వానికి తలనొప్పిగా మారింది. భారతీయ జనతా పార్టీ, శివసేన (షిండే వర్గం), నేషనలిస్ట్ కాంగ్రెస్ పార్టీ కూటమి మరాఠా ఓటు బ్యాంకును కాపాడుకోవాలని భావిస్తోంది. అయితే, ఓబీసీ సామాజిక వర్గాల నుంచి వస్తున్న తీవ్ర వ్యతిరేకత వారిని కలవరపరుస్తోంది. ప్రతిపక్షాలైన కాంగ్రెస్, ఎన్సీపీ ఈ ఉద్యమాన్ని తమకు అనుకూలంగా మలచుకునేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాయి, రాబోయే ఎన్నికల్లో దీనిని ఒక రాజకీయ ఆయుధంగా ఉపయోగించుకోవాలని చూస్తున్నాయి.
సుప్రీం కోర్టు సవాళ్లు.. చట్టబద్ధతపై సందేహాలు
మరాఠా రిజర్వేషన్పై గతంలో సుప్రీం కోర్టు కీలక తీర్పు ఇచ్చింది. 2021లో 16 శాతం రిజర్వేషన్ను రద్దు చేస్తూ, 50 శాతం కోటా పరిమితిని అతిక్రమించడానికి తగిన ఆధారాలు లేవని పేర్కొంది. దీనివల్ల ప్రభుత్వం కొత్తగా 10 శాతం కోటాను ప్రవేశపెట్టినప్పటికీ, దీనిపై కూడా న్యాయస్థానంలో సవాళ్లు ఎదురవుతున్నాయి. జస్టిస్ శుక్రే నేతృత్వంలోని మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర వెనుకబాటు తనం కమిషన్ నివేదిక ఆధారంగా ఈ కోటా చట్టం తెచ్చినప్పటికీ, దాని చట్టబద్ధతపై వివాదం కొనసాగుతోంది. మరాఠాలు సామాజికంగా, ఆర్థికంగా వెనుకబడ్డారని నిరూపించేందుకు ప్రభుత్వం మరింత గట్టి ఆధారాలు సమర్పించాల్సి ఉంది, లేనిపక్షంలో కోర్టులో ఈ చట్టం నిలబడటం కష్టం.
ఉద్యమం ఎటువైపు.. భవిష్యత్తు రాజకీయాలు
జరంగే నిరాహార దీక్ష రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉద్యమాన్ని మరింత ఉధృతం చేస్తోంది. మరాఠా సామాజిక వర్గం నుంచి వస్తున్న భారీ మద్దతు, రాజకీయ పార్టీల వైఖరి ఈ పోరాటానికి కొత్త ఊపు తెస్తోంది. ప్రభుత్వం ఈ డిమాండ్లను నెరవేర్చకపోతే, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఆందోళనలు మరింత తీవ్రమవుతాయని జరంగే హెచ్చరించారు. రాబోయే ఎన్నికల్లో మరాఠా కోటా ఉద్యమం రాజకీయ సమీకరణాలను గణనీయంగా ప్రభావితం చేయనుంది. ఈ ఉద్యమం మహారాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ఎలాంటి మలుపులు తెస్తుందో, ఏ పార్టీకి లాభం చేస్తుందో, ఏ పార్టీకి నష్టం చేస్తుందో చూడాలి. ఇది కేవలం ఒక రిజర్వేషన్ పోరాటం కాదని, మహారాష్ట్ర రాజకీయ భవిష్యత్తును నిర్ణయించే ఒక కీలక ఘట్టమని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
