- ఉచిత వార్తలతో విలువల పతనం
- ప్రకటనల మాయాజాలం ప్రమాదకరం
- వ్యాపార ప్రకటనలు స్వీకరించని ‘ది గార్డియన్’
- చందాలతోనే మనుగడ సాగిస్తున్న బడా సంస్థ
- ప్రజలే వార్తలకు యజమానులన్న భావన
- నిజాన్ని కొనండి…ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడండి
సహనం వందే, హైదరాబాద్:
ఉచిత వార్త అంటే అది ఉచితం కాదు. అది ప్రజలను ఒక వస్తువుగా మార్చేసే వ్యూహం. ప్రకటనల కోసం వార్తలను వండడం, కార్పొరేట్ లాభాల కోసం వాస్తవాలను తొక్కేయడం నేడు మీడియాలో సాధారణమైపోయింది. కానీ ప్రపంచంలో కొన్ని సంస్థలు ప్రకటనలకు స్వస్తి పలికి కేవలం ప్రజల చందాలతోనే నిలబడగలుగుతున్నాయి. వార్తలకు డబ్బులు చెల్లించడం అంటే మీ ప్రజాస్వామ్య హక్కును మీరు కాపాడుకోవడమే.
ప్రకటనల మాయాజాలం ప్రమాదకర పరిణామం
మీడియా సంస్థలు ప్రకటనలపైనే బతుకుతుంటే అవి ఎప్పటికీ స్వతంత్రంగా ఉండలేవు. ఒక సంస్థకు 500 కోట్ల రూపాయల వార్షిక ఆదాయం ప్రకటనల ద్వారా వస్తుంటే ఆ ప్రకటనలు ఇచ్చిన కంపెనీ తప్పు చేసినా ఆ వార్తను ప్రసారం చేసే ధైర్యం మీడియాకు ఉండదు. ఉదాహరణకు ఒక పెద్ద ఫార్మా కంపెనీ తప్పు చేసినా వారి ప్రకటనలు ఆగిపోతాయనే భయంతో వార్తా సంస్థలు మౌనం వహిస్తాయి. ఇది ప్రజలకు చేసే అతిపెద్ద ద్రోహం.
ప్రపంచంలో విజయవంతమైన నమూనాలు
ప్రకటనలు లేకుండా వార్తలను నడపడం సాధ్యమని ప్రపంచంలోని కొన్ని సంస్థలు నిరూపించాయి. బ్రిటన్ కు చెందిన ‘ది గార్డియన్’ ప్రపంచంలోనే అత్యంత విజయవంతమైన ఉదాహరణ. వారు ఎలాంటి ప్రకటనల మీద ఆధారపడకుండా తమ పాఠకుల నుంచి వాలంటరీ చందాల ద్వారా కోట్లాది రూపాయల నిధులను సమకూర్చుకుంటున్నారు. అలాగే అమెరికాకు చెందిన ప్రొపబ్లికా అనే లాభాపేక్ష లేని సంస్థ భారీ విరాళాలు, చందాల ద్వారా మాత్రమే నడుస్తూ ప్రభుత్వ అవినీతిపై అత్యుత్తమ దర్యాప్తు కథనాలను అందిస్తోంది. ఎన్పీఆర్ వంటి సంస్థలు కూడా ఇదే బాటలో సాగుతున్నాయి.
చందాల ద్వారా జర్నలిజం సాధ్యమేనా?
ఈ సంస్థలు ఎలా పనిచేస్తున్నాయంటే… వారు పాఠకులను కేవలం చదువరులుగా కాకుండా భాగస్వాములుగా భావిస్తారు. నెలవారీ లేదా వార్షికంగా చిన్న మొత్తంలో చందా చెల్లించే వెసులుబాటును కల్పిస్తారు. పాఠకులు చెల్లించే 500 లేదా 1000 రూపాయల చందా ఒక స్వతంత్ర పాత్రికేయుడికి జీతంలా మారుతుంది. తద్వారా ఆ పాత్రికేయుడు ఎవరికీ భయపడకుండా నిజాయితీగా వార్తలు రాయగలుగుతాడు. ఇది జర్నలిజానికి కొత్త ఊపిరిని ఇస్తుంది.
కార్పొరేట్ ప్రయోజనాలపై గొడ్డలి పెట్టు
కేవలం ప్రజల చందాతో నడపడం వల్ల వార్తా సంస్థలకు ఎటువంటి రాజకీయ ఒత్తిడి ఉండదు. పెట్టుబడిదారులు లేనప్పుడు లాభాల కోసం అబద్ధాలు చెప్పాల్సిన పని ఉండదు. డేటా మైనింగ్ ద్వారా మనల్ని ప్రభావితం చేసే ప్రమాదం ఉండదు. ఉదాహరణకు ఒక రాజకీయ పార్టీ తన ప్రచారానికి 200 కోట్ల రూపాయలు ఖర్చు చేసి మీడియాను కొనేసినప్పుడు, చందాదారుల మద్దతు ఉన్న స్వతంత్ర మీడియా మాత్రమే ఆ కుట్రను బయటపెట్టగలదు.
నిజమైన మార్పు కోసం ఏం చేయాలి?
మనం వార్తలను ఉచితంగా పొందుతున్నామంటే మనం ఒక ఉత్పత్తిగా మారుతున్నామని గుర్తించాలి. వార్తలకు ధర చెల్లించడం అంటే అది ఖర్చు కాదు… అదొక పెట్టుబడి. మన భవిష్యత్తు కోసం, పారదర్శకమైన పాలన కోసం మనం నిలబడాలి. ప్రకటన రహిత మీడియా వ్యవస్థను నిర్మించాలంటే వినియోగదారులుగా మనం చందాలు చెల్లించడం ప్రారంభించాలి. ప్రజాస్వామ్యం బ్రతకాలంటే వార్తలకు మనం విలువ కట్టాలి.
నిజం ఎప్పుడూ ఉచితం కాదు
నిజం ఎప్పుడూ ఉచితంగా రాదు. దాన్ని వెలికితీయడానికి ధైర్యం, పరిశోధన అవసరం. ఆ ధైర్యానికి మనం తోడుగా నిలిచినప్పుడే సమాజంలో మార్పు వస్తుంది. గ్లోబల్ మీడియా దిగ్గజాలు అవలంబిస్తున్న ఈ చందా విధానం మన దేశంలో కూడా బలోపేతం కావాలి. అప్పుడే నిజమైన ప్రజాస్వామ్య మీడియా వ్యవస్థ ఆవిష్కృతమవుతుంది.
