దక్షిణాది దీపం ఆరిపోయే ప్రమాదం – జనాభా లెక్కల పేరుతో సీట్ల పునర్విభజన

• సౌత్ రాష్ట్రాల రాజకీయ స్వరానికి సంకెళ్లు
• డీలిమిటేషన్ దండయాత్రతో తీవ్ర అన్యాయం
• సమాఖ్య స్పూర్తికి గండం… హక్కులకు గండం
• ‘డీలిమిటేషన్ డిబేట్’ పుస్తకంలో కీలకాంశాలు

సహనం వందే, హైదరాబాద్:

ఢిల్లీలో మరో భారీ రాజకీయ ప్రక్రియకు తెరలేచింది. 50 ఏళ్లుగా నిలిచిపోయిన డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ ఇప్పుడు మళ్లీ తెరపైకి వచ్చింది. వచ్చే పార్లమెంటు సమావేశాల్లో ఈ అంశం అత్యంత కీలకం కానుంది. ఇది కేవలం సీట్ల పెంపు మాత్రమే కాదు, దేశ రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని మార్చేసే భారీ వ్యూహం. జనాభా ప్రాతిపదికన మాత్రమే సీట్ల విభజన జరిగితే దేశ సమాఖ్య వ్యవస్థ పునాదులు కదిలిపోయే అవకాశం కనిపిస్తోంది.

కాలం చెల్లిన ప్రాతిపదిక
1970 నాటి జనాభా లెక్కల ఆధారంగా ఇప్పటికీ ఎంపీ సీట్ల కేటాయింపు కొనసాగుతోంది. అప్పట్లో ఉత్తర, దక్షిణ భారత రాష్ట్రాల మధ్య జనాభాలో పెద్దగా వ్యత్యాసాలు లేవు. కానీ గత అర దశాబ్ద కాలంలో పరిస్థితులు పూర్తిగా మారాయి. దక్షిణ రాష్ట్రాలు కుటుంబ నియంత్రణను కఠినంగా అమలు చేయగా, ఉత్తర రాష్ట్రాల్లో జనాభా నియంత్రణ అంతగా జరగలేదు. ఇప్పుడు జనాభానే కొలమానంగా తీసుకుంటే నిబంధనలు పాటించిన రాష్ట్రాలకు అన్యాయం జరగడం ఖాయం.

రాజకీయ అధికారం పునర్విభజన
ప్రముఖ జర్నలిస్ట్ వర్గీస్ కె జార్జ్ తన డీలిమిటేషన్ డిబేట్ పుస్తకంలో కీలక విషయాలను వెల్లడించారు. డీలిమిటేషన్ అనేది కేవలం గణిత శాస్త్రం కాదని, ఇది రాజకీయ అధికారాన్ని పునర్విభజన చేసే ప్రక్రియ అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఒకే సూత్రాన్ని దేశమంతా వర్తింపజేస్తే, జనాభా తక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాలు పార్లమెంటులో తమ గళాన్ని కోల్పోతాయి. జనాభాను నియంత్రించుకున్న రాష్ట్రాలకు ఇది ఒక రకమైన శిక్షగా మారుతుందని ఆయన హెచ్చరించారు.

సమాఖ్య వ్యవస్థకు ప్రమాదం
భారతదేశం రాష్ట్రాల కలయికతో ఏర్పడిన సమాఖ్య దేశం. కేవలం జనాభాను మాత్రమే ప్రాతిపదికగా తీసుకుంటే అభివృద్ధి చెందిన రాష్ట్రాలు నష్టపోతాయి. ఇది ఉత్తర, దక్షిణ రాష్ట్రాల మధ్య కొత్త తరహా రాజకీయ ఘర్షణకు దారితీస్తుంది. సమాఖ్య స్ఫూర్తి దెబ్బతినకుండా ఉండాలంటే కేవలం సంఖ్యల మీదనే ఆధారపడకుండా సమగ్రమైన ఫార్ములాను రూపొందించాల్సిన అవసరం ఉంది. లేనిపక్షంలో ఇది ప్రాంతీయ విద్వేషాలకు కేంద్రంగా మారుతుంది.

పెత్తనం కోసం ఆధిపత్య పోరు
జనాభా ఎక్కువ ఉన్న రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ సీట్లు ఇస్తామంటే ఎలా? సీట్ల సంఖ్య పెరగడం అంటే కేంద్రం నుండి వచ్చే నిధుల పంపకంలో పెత్తనం దక్కడం. ఇది అభివృద్ధిలో వెనుకబడిన రాష్ట్రాలకు అనుకూలంగా మారి, అభివృద్ధి చెందిన రాష్ట్రాలను పక్కకు నెట్టేస్తుంది. దీనివల్ల నిధుల కేటాయింపులో ప్రాంతీయ ఆధిపత్యం పెరిగి సమతుల్యత దెబ్బతినే అవకాశం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

నియోజకవర్గాల్లో మారుతున్న ప్రాధాన్యతలు
రాజకీయ పార్టీలు ఎప్పుడూ ఎక్కువ సీట్లు ఉన్న రాష్ట్రాల వైపు మాత్రమే మొగ్గు చూపుతాయి. సీట్లు తగ్గిపోయిన రాష్ట్రాల్లోని రైతుల సమస్యలు, కార్మికుల కష్టాలు పార్లమెంటులో వినిపించవు. మన ఎంపీల సంఖ్య తగ్గితే ఢిల్లీలో మన గొంతును వినిపించే వారు ఉండరు. డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ పూర్తికాగానే మళ్ళీ ఆ నిర్ణయాన్ని మార్చడం దాదాపు అసాధ్యం. కాబట్టి ఇప్పుడు తీసుకునే ప్రతి అడుగు మీ నియోజకవర్గ భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తుంది.

రాజ్యాంగ నిర్మాతల దూరదృష్టి
మన రాజ్యాంగ నిర్మాతలు ఇటువంటి సమస్యలను ముందే ఊహించారు. అందుకే కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు. ఇప్పుడు జనాభాతో పాటు భౌగోళిక పరిస్థితులు, ఆర్థిక సహకారం, రాష్ట్రాల అభివృద్ధి సూచీలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. డీలిమిటేషన్ అనేది ప్రాంతీయ ఆధిపత్య పోరాటంగా మిగిలిపోకూడదు. ప్రజాస్వామ్యంలో సంఖ్య కంటే ప్రాంతాల మధ్య సమతుల్యత చాలా ముఖ్యమని వర్గీస్ కె జార్జ్ తన పుస్తకంలో సూచించారు.