‘ఎనభై’ ఏళ్ల టీనేజర్లు – మెదడులో మారని పదును!

• సూపర్ ఏజర్ల స్పెషల్
• కొత్త న్యూరాన్ల పుట్టుక
• జ్ఞాపకశక్తికి సరికొత్త భాష్యం
• హిప్పోక్యాంపస్ అసలు రహస్యం

సహనం వందే, హైదరాబాద్:

వయసు పెరిగే కొద్దీ మెదడు క్షీణించడం ప్రకృతి సహజం. మతిమరుపు రావడం సర్వసాధారణం. కానీ కొందరి మెదళ్లు మాత్రం ‘ఎనభై‘ ఏళ్ల వయసులోనూ 30-50 ఏళ్ల నాటి చురుకుదనాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నాయి. దీని వెనుక ఉన్న అసలు కారణాన్ని శాస్త్రవేత్తలు తాజాగా కనుగొన్నారు. ఇది మానవ మేధస్సు పరిణామక్రమంలోనే ఒక అద్భుతమైన మలుపుగా పరిశోధకులు అభివర్ణిస్తున్నారు.

వినూత్న పరిశోధన
నేచర్ జర్నల్‌లో గురువారం ఒక సంచలన పరిశోధనా పత్రం వెలువడింది. వృద్ధాప్యంలోనూ మెదడులో కొత్త కణాలు పుడతాయని ఇది నిరూపించింది. దీనినే శాస్త్రవేత్తలు న్యూరోజెనిసిస్ అని పిలుస్తారు. సాధారణ వృద్ధుల కంటే సూపర్ ఏజర్లలో ఈ ప్రక్రియ వేగంగా జరుగుతోంది. వీరికి 30 ఏళ్లు చిన్నవారికి ఉండేంత జ్ఞాపకశక్తి ఉంటోంది. యూనివర్సిటీ ఆఫ్ ఇల్లినోయిస్ చికాగో కాలేజ్ ఆఫ్ మెడిసిన్ ప్రొఫెసర్ ఓర్లీ లాజరోవ్ ఈ అధ్యయనానికి నేతృత్వం వహించారు.

న్యూరాన్ల లెక్క
పరిశోధనలో తేలిన గణాంకాలు ఆశ్చర్యకరంగా ఉన్నాయి. సాధారణ జ్ఞాపకశక్తి ఉన్న వృద్ధుల కంటే సూపర్ ఏజర్లలో 2 రెట్లు ఎక్కువ కొత్త న్యూరాన్లు ఉన్నాయి. అల్జీమర్స్ వ్యాధిగ్రస్తులతో పోలిస్తే ఇది రెండున్నర రెట్లు ఎక్కువగా ఉండటం గమనార్హం. మెదడులోని హిప్పోక్యాంపస్ భాగంలో ఈ మార్పులు కనిపిస్తున్నాయి. నేర్చుకోవడం, జ్ఞాపకశక్తికి ఈ ప్రాంతమే అత్యంత కీలకం. ఇక్కడే కొత్త కణాలు జన్మిస్తున్నాయని పరిశోధన స్పష్టం చేస్తోంది.

కణాల ఎదుగుదల
శాస్త్రవేత్తలు మెదడులోని మూడు రకాల కణ గుర్తులను గుర్తించారు. అవి న్యూరల్ స్టెమ్ సెల్స్, న్యూరోబ్లాస్ట్స్ సహా అపరిపక్వ న్యూరాన్లు. స్టెమ్ సెల్స్‌ను పసిబిడ్డలుగా… న్యూరోబ్లాస్ట్స్‌ను టీనేజర్లుగా ఓర్లీ లాజరోవ్ వర్ణించారు. అపరిపక్వ న్యూరాన్లు దాదాపు పెద్దవారిగా మారే దశలో ఉంటాయి. ఈ మూడు రకాల కణాలు ఉండటం అంటే మెదడులో నిరంతరం విభజన జరుగుతోందని అర్థం. కొత్త కణాలు పుట్టి అవి పరిణతి చెందుతున్నాయని ఇది నిరూపిస్తోంది.

మెదడు స్థితిస్థాపకత…
వృద్ధాప్యంలోనూ మెదడు తన రూపాన్ని మార్చుకోగలదని ఈ అధ్యయనం చెబుతోంది. దీనిని బయోలాజికల్ ప్లాస్టిసిటీ అని పిలుస్తారు. నార్త్‌వెస్ట్రన్ యూనివర్సిటీకి చెందిన అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్ తమర్ గెఫెన్ దీనిని ధృవీకరించారు. 80 ఏళ్ల వయసులో కూడా మెదడు చైతన్యవంతంగా ఉంటుందని ఆయన పేర్కొన్నారు. దీనివల్ల వృద్ధాప్యంలో వచ్చే మానసిక వ్యాధులకు చెక్ పెట్టే అవకాశం దొరికింది. మెదడు ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఇది కొత్త ఆశలను ఇస్తోంది.

యువకుల మెదళ్లలాగే స్పందన…
యువకుల మెదళ్లను కూడా పరిశోధకులు క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేశారు. 20 నుండి 40 ఏళ్ల మధ్య వయసున్న వారి మెదళ్లను నమూనాలుగా తీసుకున్నారు. సూపర్ ఏజర్ల మెదళ్లు దాదాపు యువకుల మెదళ్లలాగే స్పందిస్తున్నాయి. సాధారణంగా వయసుతో పాటు ప్రోటీన్లు విచ్ఛిన్నమై కణాలు చనిపోతాయి. కానీ సూపర్ ఏజర్లలో ఈ ప్రక్రియను అడ్డుకునే శక్తి కనిపిస్తోంది. ఇది కేవలం జన్యుపరమైన అంశమా లేక జీవనశైలి ప్రభావమా అన్నది చర్చనీయాంశమైంది.

వైద్య రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పు…
ఈ ఆవిష్కరణ వైద్య రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పులు తీసుకురానుంది. మెదడులో కొత్త కణాల పుట్టుకను ప్రేరేపించగలిగితే అల్జీమర్స్‌ను జయించవచ్చు. కోట్లాది రూపాయల ఖర్చుతో కూడిన చికిత్సల కంటే సహజ సిద్ధమైన మార్గాలపై దృష్టి సారించవచ్చు. సూపర్ ఏజర్ల ప్రత్యేకతను అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా అందరి మెదళ్ళకు పదును పెట్టవచ్చు. వయసు మళ్లిన కాలంలో జ్ఞాపకశక్తి కోల్పోవడం అనేది ఇకపై శాశ్వత సమస్య కాకపోవచ్చు.