మరాఠా ఉద్యోగుల్లో హిందీ మంట – మహారాష్ట్రలో హిందీ పరీక్ష వివాదం

• ఇంక్రిమెంట్లు ఆపే భాషా గండం
• హిందీ రాకపోతే జీతం పెరగదు
• నిరసనలతో సర్కార్ వెనకడుగు
• పాత చట్టంపై పదునైన విమర్శలు
• మరాఠీ ఆత్మగౌరవ పోరాటం

సహనం వందే, మహారాష్ట్ర:

మహారాష్ట్ర సర్కార్ తీసుకున్న ఒకే ఒక్క నిర్ణయం ఇప్పుడు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా రాజకీయ అగ్గి రాజేసింది. ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు కచ్చితంగా హిందీ పరీక్ష పాస్ కావాలన్న నిబంధన మరాఠా గడ్డపై ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. ఇది కేవలం పరీక్ష కాదు… తమ భాషా అస్తిత్వాన్ని దెబ్బతీసే కుట్ర అంటూ జనం రోడ్డెక్కారు. తీవ్రస్థాయిలో నిరసనలు వెల్లువెత్తడంతో జూన్ 28న జరగాల్సిన పరీక్షను ప్రభుత్వం అత్యవసరంగా రద్దు చేయాల్సి వచ్చింది.

ఏమిటీ హిందీ పరీక్ష గొడవ?
మహారాష్ట్రలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో చేరిన ప్రతి ఒక్కరూ నిర్ణీత సమయంలోగా హిందీ భాషలో ప్రావీణ్యం నిరూపించుకోవాలి. ఇందుకోసం ప్రత్యేకంగా ఒక పరీక్ష నిర్వహిస్తారు. 1976లో చేసిన ఒక చట్టం ప్రకారం.. ఈ పరీక్ష పాస్ కాకపోతే ఉద్యోగుల ఇంక్రిమెంట్లు ఆగిపోతాయి, పదోన్నతులు రావు. ఉదాహరణకు ఒక మరాఠీ వ్యక్తి తహశీల్దార్‌గా పనిచేస్తున్నా అతనికి హిందీ పరీక్షలో తక్కువ మార్కులు వస్తే అతని జీతం పెరగదు. ఈ నిబంధనే ఇప్పుడు వివాదానికి కేంద్ర బిందువుగా మారింది.

ప్రమాదంలో మరాఠీ అస్తిత్వం
రాష్ట్రంలో మరాఠీ అధికార భాషగా ఉన్నప్పుడు, హిందీ పరీక్షను ఎందుకు రుద్దుతున్నారన్నదే ప్రధాన ప్రశ్న. ఒకవేళ ఒక క్లర్క్ తన రోజువారీ పనులన్నీ మరాఠీలో చక్కగా చేస్తున్నా కేవలం హిందీ రాదన్న సాకుతో అతని కెరీర్‌ను అడ్డుకోవడం ఎంతవరకు సమంజసం అని ఉద్యోగ సంఘాలు ప్రశ్నిస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రజలతో మరాఠీలో మాట్లాడాలి కానీ హిందీతో పని ఉండదు. అయినా సరే హిందీ పాస్ కావాలనడం అన్యాయమని వారు వాదిస్తున్నారు.

పాత చట్టం.. కొత్త చిక్కులు
ఈ వివాదంతో 1976 నాటి త్రిభాషా సూత్రంపై మళ్లీ చర్చ మొదలైంది. అప్పట్లో హిందీని అనుసంధాన భాషగా చూడాలని నిబంధన పెట్టారు. కానీ ఇప్పుడు అది మరాఠీ ఉనికినే ప్రశ్నార్థకం చేస్తోందని రాజకీయ పక్షాలు మండిపడుతున్నాయి. హిందీ రుద్దుడు వల్ల స్థానిక యువతకు అన్యాయం జరుగుతుందని, బయటి రాష్ట్రాల వారికి ఇది మేలు చేస్తుందని అనుమానాలు వ్యక్తం చేస్తున్నారు. దీంతో ఆ 50 ఏళ్ల నాటి చట్టాన్ని పూర్తిగా రివ్యూ చేస్తామని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.

రాజకీయ యుద్ధ భూమి
వచ్చే ఎన్నికలను దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్రతిపక్షాలు ఈ అంశాన్ని ఆయుధంగా మార్చుకున్నాయి. మరాఠీ గడ్డపై హిందీ పెత్తనం ఏంటని నిలదీస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం వెంటనే దిగి రాకపోతే భారీ మూల్యం చెల్లించుకోక తప్పదని హెచ్చరించాయి. దీంతో సర్కార్ ఆత్మరక్షణలో పడింది. అందుకే జూన్ 28 పరీక్షను రద్దు చేసి ప్రస్తుతానికి ఆ మంటలను చల్లార్చే ప్రయత్నం చేసింది. కానీ లోలోపల ఈ సెగలు ఇంకా కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి.

ఉద్యోగుల్లో అభద్రతా భావం
ఈ పరీక్ష రాసేందుకు వేల సంఖ్యలో ఉద్యోగులు సిద్ధమయ్యారు. కానీ మార్కుల నిబంధన వారిలో టెన్షన్ పుట్టించింది. ఉదాహరణకు రిటైర్మెంట్‌కు దగ్గరగా ఉన్న సీనియర్ ఉద్యోగులు ఇప్పుడు హిందీ నేర్చుకుని పరీక్ష రాయడం అంటే అది నరకప్రాయమే. ఈ ఆందోళనలన్నీ కలిసి ఒక పెద్ద ఉద్యమంగా మారాయి. ఇది కేవలం ఒక పరీక్షకు సంబంధించింది కాదు… మరాఠా జాతి ఆత్మగౌరవానికి సంబంధించిన సమస్యగా మారిపోయింది.

సమీక్ష తర్వాత ఏమవుతుంది?
ప్రస్తుతానికి పరీక్ష ఆపిన ప్రభుత్వం… 1976 నాటి నిబంధనలో ఎలాంటి మార్పులు తెస్తుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది. హిందీని కేవలం ఐచ్ఛికంగా ఉంచుతారా లేక పూర్తిగా తొలగిస్తారా అన్నది చూడాలి. భాషా పరమైన విద్వేషాలు పెరగకుండా జాగ్రత్త పడాల్సిన బాధ్యత పాలక పక్షంపై ఉంది. ఈ వివాదం చల్లారకపోతే మహారాష్ట్ర రాజకీయాల్లో కొత్త సమీకరణలు మొదలయ్యే అవకాశం ఉంది. ప్రతి అడుగు ఇప్పుడు మరాఠీ అస్తిత్వం చుట్టూనే తిరుగుతోంది.