- ఎన్నికల ఖర్చుల్లో అమెరికాను దాటేశాం
- ఖరీదైన ప్రజాస్వామ్యం… కోట్లలో ప్రచారం
- కార్పొరేట్ దిగ్గజాల గుప్పిట్లో ఓటు… ఓటరు
- సామాన్యుడికి అందని సీటు… అధికారం
- పెరిగిన ఎన్నికల వ్యయం… అవినీతిమయం
సహనం వందే, హైదరాబాద్:
భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యం ఇప్పుడు ఒక ఖరీదైన వేలం పాటగా మారిపోయింది. సామాన్యుడి ఓటు హక్కు కంటే సంపన్నుడి నోట్ల కట్టకే విలువ పెరిగింది. ఎన్నికలు అంటే సిద్ధాంతాల యుద్ధం కాస్తా అంకెల గారడీగా మారిపోయింది. వేల కోట్లు కుమ్మరిస్తే తప్ప గెలవలేమన్న నగ్నసత్యం సామాన్యుడిని రాజకీయాలకు దూరం చేస్తోంది. అదృశ్య శక్తుల పెట్టుబడులు మన ఓటు విలువను తగ్గించేస్తున్నాయి. ఇది పండుగ కాదు… ప్రజాస్వామ్య పతనం. ఇప్పుడు ఎన్నికలు జరుగుతున్న రాష్ట్రాలను చూస్తుంటే వందల కోట్ల రూపాయలను నీళ్లలో ఖర్చు చేస్తున్నట్టు తెలుస్తుంది.
అమెరికాను మించిన అంకెల గారడీ
డబ్బు కేవలం అధికారపు భాషనే మాట్లాడుతుంది. 2024 లోక్సభ ఎన్నికల ఖర్చు చూస్తే గుండె ఆగుతుంది. సెంటర్ ఫర్ మీడియా స్టడీస్ గణాంకాల ప్రకారం ఈసారి 1,35,000 కోట్లు ఖర్చయ్యాయి. ఇది 2019 నాటి 60,000 కోట్ల కంటే రెట్టింపు. చివరికి అగ్రరాజ్యం అమెరికా 2020 ఎన్నికలకు చేసిన 1,17,000 కోట్ల ఖర్చును కూడా భారత్ అధిగమించింది. 1998లో కేవలం 9,000 కోట్లతో మొదలైన ఈ ధన ప్రవాహం… ఇప్పుడు వ్యవస్థను సంపన్నుల గుప్పిట్లోకి తీసుకెళ్లింది.
డిజిటల్ తెరల వెనుక మాయాజాలం…
టెక్నాలజీ మనల్ని దగ్గర చేయాలి… కానీ అది మన ఆలోచనలను శాసిస్తోంది. గూగుల్, మెటా వంటి సంస్థలకు ప్రకటనల కోసం పార్టీలు వేల కోట్లు ధారపోస్తున్నాయి. ఒక్క బీజేపీయే గూగుల్లో ప్రచారం కోసం 390 కోట్లు ఖర్చు చేసింది. అల్గోరిథంల ద్వారా ఓటరు నాడిని పట్టుకుని వారి మనోభావాలను వ్యాపారంగా మార్చేస్తున్నారు. డేటా అనలిటిక్స్ సంస్థలకు ఇచ్చే ఫీజులు చూస్తుంటే అధికారం అనేది ఇప్పుడు ప్రజా సేవ కాదు… ఒక కార్పొరేట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ అని అర్థమవుతోంది.
చీకటి బాండ్లు… అసలు నిజాలు
నిజం ఎప్పుడూ చేదుగానే ఉంటుంది… ముఖ్యంగా అది రహస్యంగా ఉన్నప్పుడు. ఏడీఆర్ నివేదిక ప్రకారం రాజకీయ పార్టీల ఆదాయంలో 92 శాతం కార్పొరేట్ సంస్థల నుండే వస్తోంది. బీజేపీ విరాళాలు 171 శాతం పెరిగి 6,074 కోట్లకు చేరాయి. ఎలక్టోరల్ బాండ్లు ముసుగులో జరిగిన ఈ ధన సేకరణ ఏ అదృశ్య శక్తి ప్రజాస్వామ్యాన్ని శాసిస్తుందో చెబుతోంది. విరాళాలు ఇచ్చిన కంపెనీల పేర్లు దాచిపెట్టి పాలసీలను తమకు అనుకూలంగా మార్చుకునే ఈ క్విడ్ ప్రో కో రాజకీయం మన వ్యవస్థకు పట్టిన తుప్పు.
పార్లమెంటులో ధనవంతుల చప్పుడు
చట్టసభలు అంటే ప్రజల గొంతుక… కానీ అక్కడ ఇప్పుడు కేవలం ధనవంతుల చప్పుడు మాత్రమే వినిపిస్తోంది. ప్రస్తుత ఎంపీలలో 93 శాతం మంది కోటీశ్వరులే. 2019లో ఉన్న 88 శాతం నుండి ఈ సంఖ్య పెరిగిందంటేనే అర్థం చేసుకోవచ్చు రాజకీయాలు పేదవాడికి నిషిద్ధమని. పెమ్మసాని చంద్రశేఖర్ వంటి అత్యంత ధనవంతులు నేడు సభలో కనిపిస్తున్నారు. టికెట్ కావాలంటే 100 కోట్లు ఉండాలనే నిబంధన ఒక రైతు బిడ్డను చట్టసభకు వెళ్లకుండా అడ్డుకుంటోంది. అర్హత కంటే ఆస్తికే ఇక్కడ పట్టాభిషేకం జరుగుతోంది.
అంగడిలో ఓటు వేలం
గెలుపు కోసం పంచే డబ్బు, పంచుతున్న మద్యంలో ప్రజాస్వామ్యం మునిగిపోతోంది. ఒక్కో ఓటుకు 2,000 నుండి 5,000 రూపాయల వరకు ధర పలుకుతోంది. ఎన్నికల కమిషన్ వేల కోట్లు పట్టుకుంటున్నా నేల మీదకు వచ్చేసరికి ఓటు అనేది కేవలం ఒక వస్తువుగా మారిపోయింది. ఎన్నికల కోసం అభ్యర్థులు చేస్తున్న ఖర్చు ఆ నియోజకవర్గపు బడ్జెట్ కంటే ఎక్కువగా ఉండటం విచారకరం. ఆకలిని పెట్టుబడిగా మార్చుకుని పేదవాడి భవిష్యత్తును నోట్లతో కొనే సంస్కృతి వ్యవస్థను సర్వనాశనం చేస్తుంది.
ప్రక్షాళన దిశగా అడుగులు…
ప్రతి ఎన్నిక ఒక పరీక్ష. డబ్బుతో గెలిచిన వాడు ప్రజలకు జవాబుదారీగా ఉండడు… కేవలం తన పెట్టుబడికి మాత్రమే విధేయుడిగా ఉంటాడు. ఎన్నికల వ్యయంపై కఠినమైన నిఘా లేకపోతే ఈ దేశం కేవలం కొందరి సంపన్నుల జాగీరుగా మిగిలిపోతుంది. ఓటరు తన బాధ్యతను నోటుకు తాకట్టు పెట్టకూడదు. వ్యవస్థ మారాలంటే చట్టాల్లో మార్పు మాత్రమే కాదు… మనిషి ఆలోచనలో కూడా మార్పు రావాలి. రేపటి తరానికి మనం అప్పులతో నిండిన రాజకీయాలను కాకుండా పారదర్శకమైన ప్రజాస్వామ్యాన్ని అందించాలి.
